Vroeger was alles beter. Behalve voor de tontine.

Wie kent ze nog? De tontines. Dit zijn hele oude, bijna vergeten, financiële instrumenten. De naam is afgeleid van de 17e eeuwse Napolitaanse bankier Lorenzo de Tonti die de tontine voorstelde aan Lodewijk de XIV als een manier om geld bijeen te brengen voor de financiering van oorlogen, de minnaressen van de koning en ga zo maar door. In de tijd van voor de sociale zekerheid, toen er ook nog geen pensioenen bestonden, was de tontine een manier om inkomen te genieten op hoge leeftijd.

Greetje Remmerde 15 december, 2015 | 15:15

Zo werk het
Het werkt als volgt: bij een tontine legt een groep deelnemers hun geld bijeen en creëert op die manier een soort obligatie die periodiek rente uitkeert. Maar er is wel een belangrijke voorwaarde aan verbonden om de rente te mogen ontvangen, namelijk je moet wel nog in leven zijn!
Zodra mensen uit de groep overlijden, ontvangen de resterende deelnemers hogere uitkeringen. Je voelt hem al aankomen: sommige mensen hebben dubbel pech. Ze sterven vroeg en ontvangen niks. De gelukkigen die lang leven ontvangen een steeds hogere uitkering.

Moordmysterie
In het begin van de twintigste eeuw was de tontine erg populair in Amerika. Ze werden aangeboden door verzekeraars, maar raakten in ongenade toen de verzekeringsmaatschappijen minder uitbetaalden dan was beloofd. In 1905 werden de tontines verboden.
Maar misschien nog erger dan dit was het aanzien dat ze hadden bij het publiek; ze werden een standaard onderdeel van romanplots en moordmysteries. De persoon die denkt dat hij profijt heeft van iemand anders’ dood begint de rest om het leven te brengen.

Een nieuw leven
De tontine, een instrument dat het slechtst in de mens naar boven haalt, wordt nu door sommige financieel experts toch weer aangehaald om een rol te spelen in de financiering van pensioenen. Zij geloven dat de tontine een goede manier is om je te beschermen tegen het feit dat je langer leeft dan je spaarpot. Heden ten dage worden veel mensen ouder dan 90 of zelfs 100, dat is ruim 30 jaar nadat ze gestopt zijn met werken. Een tontine zou een goed onderdeel zijn van de pensioenplanning.

Modern jasje
Dankzij de hedendaagse technieken kan het product ontdaan worden van zijn griezelige jasje. De pool kan door de computer samengesteld worden uit een hele grote groep mensen die allemaal een klein bedrag inleggen. Daarnaast kan de pool ook geanonimiseerd worden zodat je door het lezen van de overlijdensberichten in de krant niet weet of jouw uitkering de komende maand omhoog zal gaan. De moderne tontine heeft dan niet de kosten van vergelijkbare producten die door de verzekeraars worden verkocht. Door de tussenpersoon er tussenuit te halen wordt het product veel goedkoper. Als je er zo over nadenkt, wordt het misschien wel de Uber van het pensioen!

 

Disclaimer - Op verzoek van Morningstar schrijft Greetje Remmerde van pensioendoehetzelf.nl over personal finance met de nadruk op pensioen. Haar columns helpen mensen om betere beslissingen voor hun pensioen te nemen. Meningen en visies in deze artikelen zijn die van de externe partij en niet van Morningstar. Morningstar is op geen enkele wijze verantwoordelijk voor de inhoud. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Greetje Remmerde  Op verzoek van Morningstar schrijft Greetje Remmerde van pensioendoehetzelf.nl over personal finance met de nadruk op pensioen.