Morningstar licht bankenduo door: zo staan ABN Amro en ING ervoor

De twee grootste beursgenoteerde Nederlandse banken ABN Amro en ING hebben hun tweede-kwartaalcijfers gepubliceerd. Morningstar licht ze door en onderzoekt hoe de kostenbesparingen vorderen. Dat is een sleutelelement voor de toekomstige winstgevendheid, net als hun investeringen in digitalisering.

Robert van den Oever 22 augustus, 2018 | 13:11

ABN Amro en ING zijn beide druk doende met de digitalisering van hun dienstverlening. De investeringen daarin zullen zich in de toekomst uitbetalen door een lager kostenniveau op de lange termijn. ING bijvoorbeeld steekt 800 miljoen euro in digitalisering. Door die investering zal het kostenniveau de komende 3 tot 5 jaar gelijk blijven, maar daarna wordt het effect voelbaar. Het doel is om vanaf 2021 zo’n 900 miljoen euro per jaar aan kosten te besparen.

De bankenanalisten van Morningstar zijn van mening dat ING onder zijn concurrenten het verst is met de digitaliseringsslag. Bovendien is Nederland een markt die zich als een van de best leent voor dergelijke innovatie, want Nederlandse consumenten zijn bereid om de nieuwe technologieën voor digitaal bankieren snel en massaal te omarmen.

Snellere kostenbesparingen
Bij ABN Amro is dit proces ook gaande, maar deze bank moet zich wat meer concentreren op kostenbesparingen die sneller te realiseren zijn. Daartoe heeft ABN Amo het mes gezet in zijn zakenbank. Die schrapt een deel van de dienstverlening: handelsfinanciering en grondstoffen, evenals zeer cyclische sectoren zoals transport worden niet langer bediend. Dat leidt tot een banenreductie van 10%.

Daardoor wordt ABN Amro nog meer een nationale speler en een retailbank. Sinds de nationalisatie van de bank in in 2008 komt 80% van de business uit eigen land en bestaat bijna de helft van de activiteiten uit retailbankieren, dat weer grotendeels bestaat uit hypotheekfinanciering (zo’n 55%).

Worsteling met kostenniveau
De besparing bij de zakenbank is nodig om het doel voor het rendement op het eigen vermogen te halen. ABN Amro worstelt al langere tijd met zijn kostenniveau. De bank maakt vorderingen, maar steekt niet zo gunstig af bij zijn concurrenten. De bank zelf heeft zich doelen opgelegd voor de kostenefficiency: een kosten-inkomsten ratio van 58% op de korte termijn.

Intussen vordert de bank wel met zijn kostenreducties, want in het tweede kwartaal daalden de operationele kosten met 4% op jaarbasis, voornamelijk door 6% lagere personeelskosten en 2% lagere overige kosten.

Leningenportefeuille
Wat wel enigszins tegenviel aan het kwartaal bij ABN Amro was de kwaliteit van de leningenportefeuille bij commercial banking. De afschrijvingen daarop waren hoger dan in het tweede kwartaal van vorig jaar, terwijl juist een lagere afschrijving was verwacht.

ING wist in het tweede kwartaal zijn spaar- en leningenbusiness te laten groeien. De netto-leningenportefeuille nam met 14,2 miljard euro toe tot 592,4 miljard euro en er kwam 5,8 miljard euro aan nieuw spaargeld binnen.

ING gezondere kostenratio
Bij ING bevindt de kosten-inkomsten ratio zich op een niveau dat voor ABN Amro nog ver weg ligt: 52,3% in het tweede kwartaal. ING’s eigen doel voor 2020 is een kosten-inkomsten ratio in de range 50-52%.

Het kwartaal toonde verder een lichte toename van 1,6% bij ING’s operationele kosten. Hoewel beide banken dus forse inspanningen leveren op het vlak van kosten, is dat voor geen beide reden tot een onderscheidend en houdbaar concurrentievoordeel. Zowel ABN Amro als ING krijgen van Morningstar dan ook een No Moat rating.

Na de kwartaalcijfers blijven Fair Value calculaties voor beide banken ongewijzigd. Voor ABN Amro is dat 29 euro per aandeel en voor ING is dat 16,20 euro per aandeel.

Bulls & Bears
Morningstar zet de sterke en zwakke kanten van een bedrijf op een rij onder de noemer Bulls & Bears. Voor ABN Amro luiden die als volgt:

Bulls

  • De kwaliteit van ABN Amro’s assets is vergelijkbaar met die van zijn concurrenten. Gezien de huidige staat van de Nederlandse economie verwachten we geen verslechtering van de kwaliteit van de assets.
  • ABN Amro genereert kapitaal op stabiele wijze en zal dat blijven doen, hetgeen de reeds sterke Tier 1 kapitaalratio verder zal versterken. Wij beschouwen de huidige kapitaalpositie van de bank als comfortabel.
  • Het grote marktaandeel van 20-25% in Nederland in credit cards, hypotheken en sparen ondersteunt de winstgevendheid.

Bears

  • Risico kan voortkomen uit de hypothekenportefeuille en de slechte leningen daarin, net als bij banken in de Scandinavische landen.
  • We juichen de inspanningen op het gebied van kostenbesparing en efficiencyverbetering toe, maar ABN Amro is met zijn kosten/omzet ratio en besparingen nog niet op het niveau van zijn concurrenten. Dat geldt ook voor de digitalisering.
  • ABN Amro is sterk afhankelijk van de rente-inkomsten, aangezien die de meerderheid van de omzet uitmaken. Dat maakt de bank erg gevoelig voor de rentestand. Bij Zweedse banken ligt de rente/omzet ratio gemiddeld veel lager op 56%.

 

Voor ING zijn de Bulls & Bears als volgt:

Bulls

  • Wij verwachten dat ING zijn winstgevendheid op peil kan houden ondanks de lage rente, omdat aanhoudende kostenbesparingen en lage afschrijvingen op leningen die lage rente compenseren.
  • Het aandeel slechte leningen van 1,8% bij retail banking geeft aan dat de kwaliteit van de hypotheekportefeuille hoog is. Die is al verbeterd door de relatief sterke economie op de thuismarkten Nederland en België en door de lage rente.
  • De stabiele financieringsbronnen van ING zijn positief, gezien de lage verhouding tussen leningen en spaargeld in Duitsland (80%), België (96%) en andere, meer uitdagende markten (88%).

Bears

  • Hoewel de inspanningen om de commissie-inkomsten op te schroeven als onderdeel van het Think Foward programma uit 2014, blijft de bank sterk afhankelijk van rente-inkomsten, dus een klimaat van lage of zelfs negatieve rente tast de winstgevendheid aan.
  • We zien ruimte voor ING om zijn efficiencymaatstaven te verbeteren.
  • Nieuwe spelers die de markt betreden zijn potentiële concurrenten. Onlangs ontstond er in Nederland een plotselinge trek naar nieuwe hypotheekaanbieders, zoals verzekeraars en pensioenfondsen die zich op de hypotheekmarkt stortten.

 

Lees meer over aandelen:

- Is het tijd om uit Amerikaanse aandelen te stappen?

Britse aandelen goedkoop door Brexit-zorgen, fundamentals sterk

Wat nu met de FAANG-aandelen?

Dit zijn de aantrekkelijkste wereldwijde large-cap aandelen

Dit zijn de aantrekkelijkste Europese aandelen

 

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Robert van den Oever  Robert van den Oever is research editor bij Morningstar in Amsterdam