Jaaroverzicht: wat gebeurde er in 2018 in de fondsindustrie?

Traditioneel blikken we aan het einde van het jaar terug op de belangrijkste gebeurtenissen in de beleggingsindustrie van het afgelopen jaar. De branche was weer flink in beweging. Welke opmerkelijke zaken speelden zich af? Wij zetten ze voor u op een rij.

Robert van den Oever 20 december, 2018 | 12:52

De laatste week van het jaar is traditioneel het moment om terug te blikken op wat er allemaal gebeurd is in beleggingsland. Sommige gebeurtenissen trokken de aandacht in de hele beleggingsindustrie, zoals personele wisselingen op hoog niveau bij enkele fondshuizen. In dit overzicht kijken we naar de belangrijkste gebeurtenissen in de fondsindustrie in 2018. Want bij sommige fondshuizen was heel wat aan de hand.

 

NN IP herstructureert beleggingsorganisatie en fondsenaanbod
In mei maakte NN IP bekend dat het zich volledig gaat toeleggen op obligaties, multi-asset en twee gespecialiseerde aandelenstrategieën: Europese aandelen en ESG/impact beleggen. Die strategische keuze had grote gevolgen voor de organisatie en voor het fondsenaanbod.

Het fondshuis legt de lat voor zijn actief beheerde fondsen hoger tegen de achtergrond van oprukkende concurrentie van passieve fondsen en lagere vergoedingen, aldus Valentijn van Nieuwenhuijzen, chief investment officer van NN IP. 

De wortels van NN IP liggen bij obligaties en dat blijft een kernactiviteit. Er komen twee kerncompetenties in de organisatie: Fixed Income Solutions en Specialised Fixed Income. Binnen die verdeling zal Fixed Income Solutions zich bezighouden met General Account, Third Party, LDI/Rates en Treasury, terwijl Specialised Fixed Income zich richt op het beheer van investment grade, credit, high yield, EMD, convertibles en alternative credit portefeuilles. Ook multi-asset blijft een kerncompetentie. Een diversified income team en een toegewijd life-cycle team beheren samen de multi-asset productenportefeuille.

De nieuwe koers heeft grote gevolgen voor de aandelenfondsen van NN IP. Het fondshuis heeft Europese aandelen en ESG/impact beleggen aangewezen als de twee kerncompetenties binnen aandelen, die worden beheerd door het Specialised Equity team. Dat betekent dat NN IP de overige bestaande aandelenstrategieën heroverweegt.

NN IP besloot om de vastgoedfondsen NN (L) European Real Estate, NN (L) Global Real Estate en NN Global Real Estate Fund, in een andere vorm voort te zetten. Dat betekende het vertrek van beheerders Michael Lipsch en Andrej Antonijevic per 30 juni 2018. Als gevolg van dat vertrek en de aanpassing van de beheerwijze heeft fondsanalist Ronald van Genderen de Morningstar Analyst Rating alledrie de fondsen heroverwogen. De twee Global fondsen zijn verlaagd van Bronze naar Neutral; het Europese fonds had voordien ook al een Neutral-rating.

Lees hier de analyse van Jeffrey Schumacher over de reorganisatie bij NN IP:

 

GAM schorst Tim Haywood
Fondshuis GAM meldde eind juli dat het Tim Haywood had geschorst, het hoofd van de unconstrained/absolute return obligatiestrategie. Reden was een onderzoek naar kwesties die te maken hadden met 'zijn risicobeheer procedures en zijn verslaglegging over bepaalde gebeurtenissen', aldus het fondshuis. Dat leidde tot fikse reputatieschade en uitstroom van 20% van het beheerd vermogen in het derde kwartaal. 

Daarmee was het nog niet over, want drie maanden later was het weer raak. Op 6 november stapte GAM's chief executieve officer Alexander Friedman per direct op. Zijn rol werd ad interim overgenomen door GAM-commissaris David Jacob. Deze wisseling heeft geen onmiddellijke gevolgen voor de strategieën die het fondshuis beheert, maar de Parent rating op GAM is nu wel Negative.

 

In memoriam Joop Witteveen (Kempen Orange Fund)
De fondsindustrie in Nederland werd in augustus geschokt door het bericht van het plotselinge overlijden van Joop Witteveen, beheerder van het Kempen Orange Fund NV en Kempen Oranje Participaties NV. Hij was niet alleen een zeer gerespecteerd en gelauwerd fondsmanager, maar ook een zeer aimabel mens. Met zijn ruim 35 jaar ervaring in met name Nederlandse small- en mid-cap aandelen behoorde Witteveen tot een selecte groep zeer ervaren fondsbeheerders.

Witteveen was altijd toegankelijk en benaderbaar en hij vertelde graag over zijn visie op beleggen en Nederlandse aandelen in het bijzonder. Door zijn enthousiasme en deskundigheid was hij een graag geziene gast op evenementen in de fondsindustrie.

De uitreiking van de Morningstar Awards 2018: Joop Witteveen geflankeerd door zijn co-beheerder Michiel van Dijk (uiterst links) en Morningstar's Jeffrey Schumacher (links) en Niels Faassen (rechts).

Zijn deskundigheid als fondsbeheerder wordt onderstreept door de vele malen dat Witteveen de Morningstar Award in de categorie Aandelen Nederland in ontvangst mocht nemen. Maar liefst zeven keer waren Witteveen en zijn medebeheerders de winnaars van een Morningstar Award: in 2006, 2007, 2009, 2011, 2014, 2016 en ook in 2018 ging de Award mee naar het kantoor van Kempen.

Legendarisch waren de dankwoorden die Witteveen, al dan niet getooid met oranje bolhoed, dan uitsprak. Vol enthousiasme nam hij de gelegenheid te baat om niet alleen zijn dank uit te spreken, maar ook om de zaal deelgenoot te maken van zijn ideeën. En daar nam hij de tijd voor. Zulke optredens maakten hem tot een markante verschijning op bijeenkomsten.

 

Het oordeel van Morningstar
Naast de stappen die de fondshuizen zelf zetten met hun beleggingsfondsen, is natuurlijk het oordeel van Morningstar's fondsanalisten van belang. In sommige gevallen hadden strategische wijzigingen of personeel verloop gevolgen voor de Morningstar Analyst Rating. Dit zijn de meest in het oog springende upgrades en downgrades van het afgelopen jaar:

- Kempen Orange Fund rating omlaag van Gold naar Silver

- Robeco BP US Select Opportunities Equities omhoog van Bronze naar Silver

- Fidelity Emerging Markets Fund omhoog van Bronze naar Silver

- Pimco Total Return Bond Fund omhoog van Bronze naar Silver

- NN Emerging Markets Debt (Hard Currency) omhoog van Neutral naar Bronze

 

Lees ook het jaaroverzicht over 2018 met de highlights van Morningstar in het voorbije jaar:

- Jaaroverzicht: dit gebeurde er in 2018 bij Morningstar

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Robert van den Oever  Robert van den Oever is research editor bij Morningstar in Amsterdam