ETFs blijven in trek

De aanbieders van ETFs kenden een goed begin van het jaar. Zo stroomde er in de eerste drie maanden van 2012 ruim 67 miljard dollar naar deze passieve producten, waarvan 38 miljard dollar naar aandelen-ETFs en ruim 19 miljard dollar naar obligatie-ETFs.
iShares trok ruim 17 miljard dollar aan, goede tweede was Vanguard met ruim 16 miljard dollar, gevolgd door State Street dat 10 miljard dollar zag binnenkomen.

Morningstar's Hoofd Research Benelux San Lie liet recent zijn licht schijnen op ontwikkelingen in de ETF-markt in Financial Investigator, een onafhankelijke magazine over vermogensbeheer en securities services (nummer 2, 2012). "Passieve producten maken actieve managers actiever", aldus Lie. Lees hieronder het volledige interview.

Actief of passief beheer?
Lie: "Iedere belegger moet deze keuze zelf maken: er is geen goed of slecht. Uit veel onderzoeken blijkt dat het voor actieve beleggers lastig is om de benchmark te verslaan. Vanuit deze invalshoek ligt (een gedeeltelijke) passieve invulling van de beleggingsportefeuille voor de hand. Persoonlijk heeft actief beheer overigens mijn voorkeur, maar je moet als belegger wel je huiswerk doen om het juiste fonds te selecteren. Ik vind de opkomst van passieve beleggingsproducten een gezonde ontwikkeling voor de hele beleggingsindustrie, omdat het actieve managers dwingt om ook echt actief te worden en van de benchmark af te wijken."

Market cap weighted indices of alternative/ smart bèta?
Lie: "Je ziet dat er naast benchmarks die gebaseerd zijn op marktkapitalisatie, diverse alternatieve benchmarks opkomen. Ik denk hierbij onder andere aan benchmarks die gebaseerd zijn op Fundamental Indexing en Low Volatility. Zolang er nog geen overtuigend bewijs bestaat dat een van deze alternatieven substantieel beter is dan marktwaardegewogen indices, verwacht ik dat het voor beleggers heel moeilijk zal zijn om een keuze te maken. Dit heeft wellicht tot gevolg dat deze strategieën aanvankelijk een marginaal bestaan zullen lijden en niet echt zullen doorbreken als hét alternatief voor marktwaardegewogen indices. Dit zal pas echt veranderen op het moment dat er een door de markt omarmd en onderbouwd alternatief voor marktwaardegewogen benchmarks komt."

Fysieke of synthetische ETF’s?
Lie: "Ik heb geen duidelijke voorkeur voor het een of voor het ander. Ik denk dat beiden hun voor- en nadelen hebben. Voor sommige markten is het heel lastig om een puur fysieke ETF te construeren. Neem bijvoorbeeld de MSCI World Index. Hierbij wordt vaak een groot gedeelte van de index gesampeld: je hebt hierbij niet alle onderliggende aandelen in portefeuille. Voor Commodity ETF’s wordt vaak voor de synthetische variant gekozen. Wat natuurlijk wel van belang is, is dat een belegger goed moet begrijpen wat hij nu eigenlijk koopt, waar hij in belegt.

Als een belegger een synthetische ETF koopt, dient hij zich goed te realiseren wat counterparty risk inhoudt. Ten aanzien van fysieke ETF’s waarbij gebruik gemaakt wordt van securities lending, geldt hetzelfde. Securities lending genereert extra rendement. Dit rendement wordt behaald door effecten uit te lenen aan een andere partij. In ruil hiervoor krijg je andere effecten in onderpand. Het risicoprofiel van de effecten die je in onderpand krijgt, kan afwijken van het risicoprofiel van de beleggingen die de ETF oorspronkelijk in portefeuille had. Risico’s horen bij beleggen en kun je niet voorkomen, maar door je als belegger op voorhand goed te informeren en te begrijpen wat je koopt, kun je je wellicht een beeld vormen over wat er gebeurt in een worst case scenario.

De ETF-markt is een enorme groeimarkt. De kans dat zich de komende jaren weer een Black Swan voordoet en er dingen gaan gebeuren waar niemand op voorhand rekening mee heeft gehouden, is aanwezig. We weten niet wanneer zich zo’n situatie voordoet en we weten niet welke partijen hierbij betrokken zullen zijn. De toegenomen transparantie die ETF-aanbieders in dit verband laten zien, zoals het dagelijks tonen van het onderpand, aangeven met welke tegenpartijen er zaken gedaan wordt, helpt om er precies achter te komen wat je nu eigenlijk koopt."

Zijn fysieke ETF’s eenvoudiger te begrijpen dan synthetische ETF’s?
Lie: "Fysieke ETF’s zijn voor een gemiddelde belegger eenvoudiger te begrijpen dan synthetische ETF’s. Je ziet dat er om die reden ook bepaalde partijen zijn die uitsluitend in fysieke ETF’s beleggen."

Bij fysieke ETF’s wordt er toch vaak aan securities lending gedaan? In 2008 bleek dat deze materie voor een aantal beleggers ook nog de nodige geheimen had.
Lie: "Ja, zeker. Vergeet echter niet dat dit niet iets is wat specifiek geldt voor fysieke ETF’s: bij gewone actieve beleggingsfondsen wordt ook vaak aan securities lending gedaan. Fysieke ETF’s verschillen in dat opzicht niet veel van actieve fondsen. Veel actieve fondsen zouden een voorbeeld kunnen nemen aan de transparantie waarmee ETF’s te werk gaan."

Hoe gaat de ET F markt zich de komende jaren ontwikkelen?
Lie: "Ik denk dat de ETF-markt een groeimarkt blijft. Groei trekt ook groei aan: beleggers hebben de neiging om elkaars gedrag te kopiëren. Verder weet je welk rendement je koopt, namelijk het rendement van de index minus kosten. Daarnaast bieden ETF’s transparantie en dagelijkse (intraday) liquiditeit: zaken die beleggers belangrijk vinden."

Gaat het om autonome groei of vinden er verschuivingen plaats van actief naar passief beheer?
Lie: "Als particulieren in toenemende mate gedwongen worden om in hun eigen oudedagsvoorziening te gaan voorzien en moeten gaan beleggen dan zou hier nog wat autonome groei uit kunnen ontstaan. Ik verwacht nog wel een verdere verschuiving van actief naar passief beheer, deels door teleurgestelde beleggers die in de ‘verkeerde’ actieve fondsen hebben gezeten."

Welke asset classes zullen binnen het ETF-spectrum de grootste groei gaan doormaken?
Lie: "Binnen ETF’s wordt er voornamelijk in aandelen belegd. Echter, de laatste jaren zie je een verbreding optreden. Zo wordt er steeds meer belegd in fixed income ETF’s en in ETF’s die alternatieve beleggingen volgen. Deze ontwikkeling heeft deels te maken met de marktomstandigheden. Je ziet dat bijvoorbeeld fixed income ETF’s actieve vastrentende producten verslaan. Dit zal leiden tot de allocatie van nog meer vermogen naar vastrentende ETF’s. Binnen de range van de alternatieve beleggingen komen er ook steeds meer passieve beleggingsproducten, die op een efficiënte manier de markt proberen te volgen."

Zie je deze tendens zich de komende jaren voortzetten?
Lie: "Ja, dat zie ik zeker. Ik denk dat beleggers de komende jaren hun risico’s ook binnen asset classes steeds meer gaan spreiden."

Verwacht je dat er nog veel nieuwe ETF aanbieders bijkomen?
Lie: "Groeimarkten trekken nieuwe spelers aan. De ETF-business is echter een business waar schaal een belangrijke rol speelt. Ik denk niet dat er op termijn ruimte in de markt is om nog heel veel meer aanbieders toe te laten. Net als aan de actieve kant zul je op een gegeven moment zien dat er enkele grote aanbieders overblijven en dat er ruimte is voor een paar nichespelers. Partijen die onvoldoende toegevoegde waarde leveren, zullen verdwijnen."


Bezoek ook Morningstar's ETF Center met artikelen over ontwikkelingen op de ETF-markt en ETF-strategieën. De ETF Bibliotheek staat vol artikelen over beleggen in en met ETFs.