Indexfondsen leren waarderen

Een index tracker of ETF is één van de eenvoudigste en voordeligste manieren om te beleggen in specifieke aandelenmarkten.

Chris Menon 05 augustus, 2013 | 7:00

Voor wie op lange termijn wil beleggen is een index tracker, ook wel indexfonds of ETF genoemd, de eenvoudigste en voordeligste oplossing. Voor onervaren beleggers is het een bijzonder interessante manier om te beleggen, omdat geen specifieke ervaring is vereist en geen kosten voor een actieve fondsbeheerder betaald hoeven worden. Index trackers of ETFs worden dan ook wel passieve fondsen genoemd.

Wat is Index Tracking?
Index tracking is een eenvoudige strategie waarbij belegd wordt in alle ondernemingen die genoteerd staan in een bepaalde index en wordt geprobeerd om hetzelfde rendement te behalen als deze index.

U belegt bijvoorbeeld in een AEX Indexfonds, wat betekent dat u belegt in de 25 grootste ondernemingen (volgens marktkapitalisatie) aan de beurs in Amsterdam. Uw belegging benadert dan zo dicht mogelijk de prestaties van die index. Als de AEX met 20 procent stijgt, dan stijgt uw belegging eveneens met 20 procent (minus de kosten). Het tegenovergestelde, een daling van de AEX, kan uiteraard ook voorkomen.

Index trackers bieden uitkomst wanneer u door gebrek aan tijd, kennis of zin niet zelf een aandelenpakket samen kunt stellen. Warren Buffett wees hier op in zijn jaarlijkse brief aan beleggers in 1993: "Door periodiek te beleggen in een indexfonds, kan de beginnende belegger betere resultaten behalen dan de meeste professionele beleggers. Maar zodra men zich bewust is van de beperkingen van ‘dom geld’ is het niet langer dom."

Voordelen
Het belangrijkste voordeel van ETFs ten opzichte van actieve fondsen, dat wil zeggen met een fondsenbeheerder, zijn de jaarlijkse kosten die fors lager zijn. Er worden immers geen kosten gemaakt voor de expertise van fondsbeheerders en onderzoeksteams, terwijl de transactiekosten lager zijn omdat er minder aandelen worden verhandeld.

Lagere kosten betekent dat er meer belegd wordt in de aandelenmarkt, wat een hoger rendement oplevert dan wanneer een groot deel van het belegde vermogen verdwijnt in de zakken van een fondshuis.
Een ander voordeel is een potentieel brede spreiding. Het bedrijfsspecifieke risico dat ontstaat wanneer er belegd wordt in een beperkt aantal ondernemingen blijft zo beperkt.

Nadelen
Algemeen marktrisico kan niet voorkomen worden. Als de markt daalt, dan daalt ook de waarde van uw indexfonds. Ook heeft u geen invloed op de samenstelling van de ETF, die de index volgt en daarbij zowel ´goede´als ‘slechte´ bedrijven in portefeuille heeft.

Het juiste indexfonds vinden
Bij het vergelijken van trackers voor een bepaalde index adviseert Hortense Bioy, hoofd onderzoek passieve fondsen bij Morningstar Europe, te letten op de volgende vier criteria:

1. Total Expense Ratio (TER). Dit is een combinatie van de jaarlijkse beheerkosten en de administratieve kosten, die gezamenlijk het volledige kostenplaatje voor aandeelhouderschap in het fonds vormen. De kosten worden onttrokken aan het fonds en dus aan het rendement. Dat betekent dat beleggers moeten zoeken naar geschikte fondsen met de laagst mogelijke kosten.

2. Instapkosten. Net als actief beheerde fondsen berekenen sommige trackers een startheffing of verwateringsheffing. Deze vooraf vastgestelde kosten worden samen met de initiële belegging voldaan.

3. Tracking Difference (TD). TD is het totale verschil in opbrengst tussen het fonds en de referentie-index over een bepaalde tijdsperiode (bijvoorbeeld één jaar). Het is het verschil tussen de underperformance (of kosten) van een specifieke ETF ten opzichte van de referentie-index. Omgekeerd kan het ook de overperformance uitdrukken wanneer een specifieke tracker beter presteert dan de referentie-index.

4. Tracking Error (TE). Deze waarde drukt de volatiliteit uit en hoe dicht een fonds de benchmark volgt. Geen enkel indexfonds zal het rendement van een index exact kunnen volgen. Dit heeft te maken met de praktische organisatie van de portefeuillesamenstelling en de beheerorganisatie. Hoe lager de tracking error, hoe meer de belegging de gekozen index zal volgen.

Voor een buy-and-hold belegger met een langere beleggingshorizon is de TD belangrijker dan de TE. Voor tactische en korte termijnbeleggers zou de tracking error een meer kritische factor kunnen zijn.

Welk indexfonds?
De rol van een ETF in een portefeuille hangt sterk af van de gevolgde index en de beleggingsdoelstellingen. “Indexfondsen kunnen op meerdere manieren ingezet worden. Ze kunnen gebruikt worden voor langetermijnbeleggingen in specifieke markten. Ze kunnen ook als tactisch instrument worden ingezet om de index een zwaardere weging te geven”, legt Bioy uit.

Het is mogelijk om een aantal ETFs te kopen die aandelen en obligatie-indices in Europa (bijvoorbeeld Stoxx Europe 600 Index) of de Verenigde Staten (bijvoorbeeld S&P 500 Index) volgen of een wereldwijde index tracken (bijvoorbeeld MSCI World Index). Ook kan gekozen worden voor posities in specifieke delen van de markt zoals opkomende markten (bijvoorbeeld MSCI Emerging Markets (Index).


ETF Bibliotheek
In dit artikel komt de basis van beleggen in indexfondsen of ETFs aan bod. Er komt echter veel meer bij kijken. Allereerst is er de discussie over welke beleggingsstrategie het meest geschikt is: actieve versus passieve beleggingsfondsen. Daarnaast repliceren ETFs een index en kunnen dat op verschillende manieren doen met hun voor- en nadelen. Daarbij is lang niet altijd alles transparant voor beleggers. Bezoek Morningstar's ETF Bibliotheek om meer te leren over ETFs, beleggingsstrategieën met indexfondsen en analyses van ETFs.

 

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Chris Menon  is een financieel journalist die voor Morningstar UK schrijft.