Welkom bij Morningstar.nl! Bekijk de veranderingen en ontdek hoe onze nieuwe functionaliteiten u kunnen helpen bij uw beleggingsbeslissingen.

Nederlandse aandelenfondsen langs de meetlat: AEX-zwaargewichten duurzaamst

De Morningstar Sustainability Rating geeft beleggers een nieuw hulpmiddel om fondsen te beoordelen op basis van het duurzaamheidsprofiel van de onderliggende posities. Als we beleggingsfondsen uit de Morningstar Categorie Aandelen Nederland met deze nieuwe rating de maat nemen op duurzaamheid, dan blijken vooral fondsen die in grote AEX-bedrijven beleggen erg goed te scoren. De AEX-zwaargewichten zijn de duurzaamste beleggingen.

Ronald van Genderen 27 mei, 2016 | 9:15

De Morningstar Sustainability Rating is een maatstaf voor hoe goed bedrijven in een fondsportefeuille hun risico’s en kansen op het gebied van duurzaamheid aanpakken in vergelijking met gelijksoortige fondsen. Morningstar vat duurzaamheid samen in Environmental (milieu), Social (sociaal) en Governance (goed ondernemingsbestuur), ofwel ESG.

We kennen de Sustainability Rating in twee stappen aan een fonds toe: eerst stellen we een Morningstar Portfolio Sustainability Score vast. Deze score is een vermogen-gewogen gemiddelde van de genormaliseerde ESG-scores op positieniveau in een portefeuille, waarvan een controverse-score wordt afgetrokken. Daarbij maken we gebruik van ESG-data op bedrijfsniveau van Sustainalytics, een toonaangevende leverancier van ESG-ratings en research, om de ESG-scores en controverses te berekenen.

We normaliseren de bedrijfs-ESG-scores van Sustainalytics om ze vergelijkbaar te maken tussen de verschillende industrieën, hetgeen noodzakelijk is bij het vergelijken van gediversifieerde portefeuilles. Vervolgens sorteren we fondsen in vijf normaal verdeelde groepen door de Portfolio Sustainability Score te vergelijken met die van vergelijkbare fondsen uit de betreffende Morningstar Categorie.

AEX-bedrijven blijken duurzaamste Nederlandse aandelen
Met behulp van de hierboven uiteengezette methodologie kijken we in dit artikel naar beleggingsfondsen uit de Morningstar Categorie Aandelen Nederland. Een eerste blik op de duurzame rangschikking binnen deze categorie leert dat SNS Nederlands Aandelenfonds (per eind maart 2016) de hoogste score binnen de categorie kent, samen met het RZL Nederlands Aandelenfonds (dat een kopie is van het SNS fonds bestemd voor verzekeringsklanten). Beide hebben een Morningstar Sustainability Rating van vijf globes.

(klik op tabel voor vergroting)

De verschillen met de fondsen daaronder is echter zeer gering. Het Zwitserleven fonds (eveneens een feitelijke kopie van het SNS fonds voor verzekeringsklanten) volgt de eerste twee genoemde fondsen op de voet. De volgende vier fondsen zijn alle passieve fondsen die de AEX volgen. Zij hebben eveneens een score die maar nauwelijks lager is dan die van het SNS fonds. Desondanks krijgen zij maar vier of drie globes. Dat komt door de normale verdeling die voor de Morningstar Sustainability Rating wordt toegepast.

Wanneer we kijken naar de Portfolio ESG Score, valt op dat deze eerste zeven fondsen nauwelijks voor elkaar onderdoen. Het geringe verschil dat er is, wordt met name veroorzaakt door kleine verschillen in de Portfolio Controversy Score.

Wanneer we in aanmerking nemen dat de portefeuille van SNS Nederlands Aandelenfonds (en daarmee ook die van RZL en Zwitserleven) slechts in geringe mate afwijken van de AEX, dan kunnen we wel stellen dat een belegging in de AEX of de onderliggende bedrijven leidt tot de relatief duurzaamste belegging binnen de categorie Nederlandse aandelen.

Grote AEX-bedrijven scoren hoog
Dat is op zichzelf goed te verklaren door te kijken naar hoe de individuele bedrijven scoren op het gebied van duurzaamheid. Beperken we ons tot de tien grootste bedrijven in de AEX, die gezamenlijk 78,38% van de index uitmaken, dan kunnen we concluderen dat zeven bedrijven bij Sustainalytics het hoogste duurzame oordeel, Industry Leader, ontvangen. Onder hen zijn ING Groep, Unibail-Rodamco en Royal Philips.

Twee andere bedrijven, Royal Dutch Shell en ASML Holding krijgen het oordeel van Outperformer en staan daarmee slechts één trede lager binnen hun industrie. Het resterende bedrijf, Unilever, krijgt het oordeel Average Performer. De grote AEX-bedrijven scoren daarmee over een breed front hoog op het gebied van duurzaamheid.

Nederlandse aandelen, een relatief duurzame categorie
Dit blijkt ook wanneer we bijvoorbeeld de gemiddelde Portfolio Sustainability Score voor de Morningstar categorie Nederlandse Aandelen vergelijken met een aantal andere meer internationaal gespreide categorieën. Het gemiddelde voor de Nederlandse aandelencategorie ligt op 60,66. Dit ligt significant boven het gemiddelde voor fondsen in de drie verschillende Morningstar categorieën voor Europese Large-Cap Aandelen (Waarde, Gemengd en Groei). Hier schommelt de gemiddelde Portfolio Sustainability Score rond een waarde van nipt boven de 57.

Het verschil wordt echter nog groter wanneer de score voor Nederland op wereldwijde basis wordt vergeleken. Binnen de drie Aandelen Wereldwijd Large-Cap categorieën (opnieuw Waarde, Gemengd en Groei) liggen de scores op slechts 49,93 tot 51,22, ruimschoots onder de gemiddelde score voor Nederlandse aandelen. Die verschillen worden grotendeels verklaard door verschillen in de Portfolio ESG Score. Op basis van deze score zijn de verschillen het meest aansprekend.

Ook positief, maar wel minder aansprekend zijn de verschillen op het gebied van controverses. De categorie Nederlandse Aandelen kent met een score van 23,97 een relatief lage blootstelling aan controverses. Van de zes andere genoemde categorieën kent alleen Aandelen Europa Large-Cap Groei een lagere score.

Daarmee blijkt een belegging in een Nederlands aandelenfonds een relatief duurzame belegging. Nederlandse aandelenfondsen beleggen dus over het algemeen in bedrijven die binnen hun industrie voorlopers zijn op het gebied van duurzaamheid of in ieder geval hun ESG-beleid relatief goed op orde hebben. Daarnaast blijkt dat Nederlandse aandelenfondsen via de onderliggende beleggingen relatief minder bloot gesteld zijn aan controverses dan fondsen in Europese of Wereldwijde aandelencategorieën.

Kleinere bedrijven minder blootgesteld aan controverses
Fondsen met een minder grote focus op large-caps, zoals Robeco Hollands Bezit en NN Dutch Fund, of fondsen met juist een focus op mid- en small-caps, zoals Kempen Orange en Think AMX ETF, kennen een lagere Morningstar Sustainability Rating. De twee laatst genoemde fondsen hebben allebei slechts één globe. Ook al is hun Portfolio Sustainability Score van 54,74 respectievelijk 53,31 in absolute termen niet eens zo laag (vergelijk dit bijvoorbeeld met de eerdergenoemde gemiddelde scores voor de Morningstar categorieën Aandelen Wereldwijd Large-Cap), binnen de categorie Aandelen Nederland is het niet voldoende om uit de onderste regionen te blijven.

Opmerkelijk is wel dat de fondsen die minder zwaar in de grote AEX ondernemingen zijn belegd over het algemeen een lagere Portfolio Controversy Score hebben. De portefeuilles van bijvoorbeeld Robeco Hollands Bezit, NN Dutch Fund, Kempen Orange en Think AMX ETF hebben blijkbaar een minder grote positie in bedrijven die een hoge blootstelling aan controverses hebben.

Fondsen zonder Morningstar Sustainability Rating
Een aantal fondsen binnen de Morningstar categorie Aandelen Nederland heeft geen Morningstar Sustainability Rating. Voorbeelden daarvan zijn Add Value Fund en Delta Deelnemingen Fonds. Niet geheel toevallig beleggen beide fondsen in mid-, maar voornamelijk in small-caps.

Om in aanmerking te komen voor een Morningstar Sustainability Rating dient minimaal 50% van de portefeuille voorzien te zijn van een ESG-rating van Sustainalytics. Voor het Add Value Fund bijvoorbeeld ligt dit percentage op 33,3%, terwijl dat voor Delta Lloyd Deelnemingen Fonds iets hoger is met 38,0%. Beide halen de ondergrens dus niet.

Lees meer over de ESG en de Morningstar Sustainability Rating:

Hoe duurzaam zijn duurzame fondsen?

Nederlandse fondsen langs de duurzame meetlat

Zo kun je de Morningstar Sustainability Rating gebruiken

Waarom Morningstar de Sustainability Rating introduceert

Zo werkt het: een nadere blik op de methodologie

De Morningstar Sustainability Rating: een nieuw perspectief voor beleggers

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Ronald van Genderen

Ronald van Genderen  is fondsanalist bij Morningstar Benelux

Bevestiging bezoeker


Onze website maakt gebruik van cookies en andere technologieën om een op u afgestemde ervaring te kunnen leveren, en te begrijpen hoe u en andere bezoekers onze website gebruiken. Zie 'cookie opties' voor verdere details.

  • Andere Morningstar websites
© Copyright 2018 Morningstar, Inc. Alle rechten voorbehouden.      Gebruiksvoorwaardenen      Privacybeleid.    Cookie toestemming