Volatiliteit, standaarddeviatie, risico en Sharpe

Rendement en Riscio horen bij elkaar. We beantwoorden een aantal vragen over risico.

Freddy van Mulligen 11 mei, 2006 | 14:51
Wat is risico?

Dat is een hele goede, maar moeilijk eenduidig te beantwoorden vraag. “De kans op verlies” is intuïtief een goede definitie, maar heeft haken en ogen. Over welke periode moet je kijken? En, een vermogen dat ogenschijnlijk niet in waarde is veranderd (ouwe sok), wordt door inflatie wel uitgehold.

Het echte risico bij beleggen schuilt in de vraag in hoeverre uw portefeuille bij u en uw doelstellingen past. Bij beleggingsfondsen wordt risico evenwel vaak weergegeven door standaarddeviatie. Daar is weinig mis mee, maar het blijft een simplificatie.

Hoe wordt standaarddeviatie berekend?

Morningstar berekent onder andere de standaarddeviatie met behulp van 36 maand rendementen van een fonds met de standaardformule van de standaarddeviatie zoals u die bijvoorbeeld ook in de help functie van Excel tegenkomt (STDev) om deze vervolgens weer op te schalen naar een periode van een jaar. De vrij eenvoudige formule meet de spreiding van in dit geval rendementen rondom het gemiddelde rendement. Als een gemiddeld rendement 10% is en de standaarddeviatie 20%, dan ligt in 95% van de gevallen het rendement tussen de -30% en 50% (plus en min twee standaarddeviaties)

Standaarddeviatie is een maatstaf voor de volatiliteit (beweeglijkheid) van een historisch rendement op een belegging. Hoe hoger de standaarddeviatie, hoe groter de range waarin de mogelijke rendementen vallen.

Het gaat toch om de toekomst, niet om het verleden? En waarom dragen bovengemiddelde rendementen ook bij aan een hoger risico?

Het gaat om de toekomst en het verleden geeft een indicatie van het toekomstig risico. De standaarddeviatie neemt inderdaad ook afwijkingen naar boven toe als risico, terwijl geen belegger het erg vindt om een bovengemiddeld rendement te behalen. Helaas blijkt in de praktijk dat uitschieters naar boven samenhangen met uitschieters naar beneden en dat standaarddeviatie daarom juist een goede risicomaatstaf is.

Wat is Sharpe?

Door middel van de Sharpe Ratio kan je zien hoe goed een fonds erin is geslaagd om risico in rendement om te zetten. De Sharpe Ratio wordt gedefinieerd door het rendement van een fonds (na aftrek van de risicovrije spaarrente) te delen door de standaarddeviatie. Sharpe heeft tekortkomingen, maar is toch een aardig hulpmiddel om rendementen en risico’s van verschillende fondsen met elkaar te vergelijken.

Bestaat beleggen zonder risico?

Nee, absoluut niet. Verkopers die u iets anders wijs maken, moet u wantrouwen en wel des te meer als de garantie hoger is. Wel is er onderscheid te maken in beleggingen met een hoog en laag risico en bieden sommige producten een (gedeeltelijke) hoofdsomgarantie.

Welke beleggingen hebben een hoog risico?

Aandelenfondsen hebben tezamen met hoogrenderende obligaties (junk bonds) het hoogste risico. Daarbij geldt hoe minder gespreid, hoe hoger het risico. Een fonds dat in een regio belegt of in een sector is risicovoller dan een gespreid fonds. Daarbij zijn opkomende markten en sommige sectoren als technologie extra risicovol.

Welke fondsen hebben een laag risico?

Geldmarktfondsen hebben het laagste risico, daarna komt een reeks van fondsen die moeten concurreren met spaarproducten maar wel met wat meer risico als garantieproducten, absolute return en sommige hedge fondsen. Veilige obligatiefondsen die in de euro beleggen kennen een vergelijkbaar risico en internationale obligatiefondsen een wat hoger risico.

Hoe verlaag ik mijn risico?

Door spreiding, spreiding en nog eens spreiding.

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Freddy van Mulligen  .