Indexknuffelaars in de ban

Het lukt beheerders van Nederlandse beleggingsfondsen nauwelijks om de AEX te verslaan. En dus laait de discussie over actief en passief weer op.

Maarten van der Pas 27 december, 2010 | 13:00

Veel draait om de ‘active share’. Dat is het gedeelte van een beleggingsportefeuille dat afwijkt van de index die het betreffende fonds als benchmark hanteert. De term is bedacht door de Nederlander Martijn Cremers, hoogleraar financiën aan de Yale School of Management, en zijn collega Antti Petajisto. Zij gaven afgelopen jaar lezingen in Nederland over dit onderwerp. Cremers presenteerde ook onderzoek waaruit blijkt dat het maar weinig managers van Nederlandse beleggingsfondsen lukt om de AEX te verslaan. Oorzaak: veel fondsmanagers wijken nauwelijks af van de index.

Cremers onderzocht recent de active share van 24 beleggingsfondsen die alleen beleggen in aandelen die genoteerd zijn aan de Amsterdamse effectenbeurs. Daarvan werden er 18 –naar eigen zeggen- actief beheerd en 6 passief. Slechts 7 fondsen hadden een active share van meer dan 50 procent. Wil een fondsmanager de index verslaan, dan moet hij volgens Cremers significant afwijken van de index waarbij de active share minimaal 50 procent moet zijn.
De hoogleraar deed al eerder vergelijkbaar onderzoek onder Amerikaanse beleggingsfondsen. Daaruit bleek een positieve relatie te bestaan tussen active share en het toekomstige rendement.

Een belegger die in een actief fonds belegt dat echter grotendeels de index volgt is volgens het onderzoek van Cremers slechter af. Hij mist rendement en kan dan ook beter een indextracker nemen. Dat scheelt hem ook nog in de kosten.

Ook de Autoriteit Financiële Markten is erachter gekomen dat fondsen die nauwelijks van de benchmark afwijken ook nauwelijks een kans op outperformance hebben. Theodor Kockelkoren, bestuurslid bij de financiële waakhond, wil de semi-indexvolgers vermomd als actieve beheerders waarschuwen en uiteindelijk zelfs misschien wel hun vergunning afpakken.  
De quasi-actieve fondsen hebben geen functie, zeker als ze ook nog hoge beheerskosten in rekening brengen. Maar het is de vraag of de AFM zich met het beleggingsbeleid van fondsen moet bemoeien?

Bekijk ook de uitleg van analist Sander Kleine over het belang van benchmarks en hoeveel een fonds moet afwijken van de index.


Terug naar het jaaroverzicht.

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Maarten van der Pas

Maarten van der Pas  is Financial Markets Editor bij Morningstar Benelux