Volatiliteit neemt toe: reden tot zorg of juist een kans?

De laatste maanden is de volatiliteit flink toegenomen. Dat brengt beleggers altijd in beweging, maar het is de vraag of dat verstandig is. Want angst en onzekerheid zijn geen goede voedingsbodem voor beleggingsbeslissingen. Beter is het om naar fundamentele ontwikkelingen en waarderingen te kijken.

Robert van den Oever 04 januari, 2019 | 8:50

Terugblikkend op het jaar 2018 is duidelijk dat er meer volatiliteit in de markt is gekomen dan in 2017. Met name de correctie van afgelopen oktober joeg de volatiliteit omhoog, en dat was al de tweede keer in het jaar nadat aan het begin van het jaar vrees voor rentestijging en handelsoorlogen de angst in de markt deed oplaaien.

Los van de actuele marktbewegingen moeten beleggers in de eerste plaats hun doelen voor de lange termijn voor ogen houden, stelt Mike Coop, hoofd multi-asset portfolio management van Morningstar Investment Management. Ze moeten hun acties en reacties op de marktbewegingen afstemmen op hun lange-termijn doelen.

Het belangrijkste risico van hoge volatiliteit als gevolg van een correctie of een koersval is dat beleggers om de verkeerde reden gaan verkopen. Dan werken hun beslissingen contra-productief.

Als we terugkijken in de historie en een stap terug zetten naar de enorme koersdreun van 2008, dan is de vraag te stellen: waar was de belegger beter mee af? Met paniekverkoop van dubbelcijferige verliezen en daardoor een van de langste bull-markten in de geschiedenis missen? Of vasthouden aan zijn lange-termijn doelen?

Oprispingen
Behalve dat is het zo dat de periodes van hoge volatiliteit meestal zeer tijdelijk zijn: een oprisping in een verder veel kalmere markt. Dat wordt duidelijk als we kijken naar de grafiek van de VIX-index, de graadmeter die de volatiliteit meet en geldt als graadmeter voor onzekerheid in de markt:

(klik op grafiek voor vergroting)

De pieken zijn duidelijk te zien en ook de periodes van relatieve rust daar tussenin. Met name 2017 was een kalm jaar; op maar liefst 52 dagen in dat jaar noteerde de VIX onder de 10.

In de hele periode van januari 1990 tot en met december 2016 was de VIX slechts op negen dagen onder de 10 te vinden. Negen dagen in 27 jaar tijd!

Zorgen komen samen
In de correctie van oktober 2018 kwamen een aantal kwesties samen. De grote technologiebedrijven zoals Facebook en Google raakten uit de gratie door toenemende regelgeving en het besef dat hun aandelenkoersen totaal uit de pas lopen met hun werkelijke (te verwachten) prestaties, nog aangevuld met schandalen over data-misbruik die het vertrouwen in de techreuzen danig schaadden.

Daar komen nog andere zorgen bij: groeivertraging in China, de afbouw van kwantitatieve verruiming door de Europese Centrale Bank en onrust door de midterm-verkiezingen in de Verenigde Staten. Al die kwesties hebben invloed op elkaar, maar hoe en in welke mate is op voorhand niet in te schatten.

Fundamentele research noodzakelijk
Maar uiteindelijk is het is veel simpeler: niet elke correctie hoeft tot op het bot geanalyseerd te worden. Wat wel noodzakelijk is, is fundamentele research, contraire signalen herkennen en de juiste waarderingen vaststellen voor de lange termijn.

We richten ons dus niet te veel op het eerstvolgende rentebesluit van een centrale bank of een verkiezingsuitslag, maar we onderozkene welke invloed zaken of veranderingen kunnen hebben op de fundamentals van een bedrijf op de langere termijn.

Bij Morningstar zijn we groot voorstander van de waarde-beleggen filosofie, dus kijken we naar aandelen die onder hun werkelijke waarde noteren. Juist in tijden van correctie zijn daar interessante kansen te vinden.

 

Lees meer:

- Lessen uit de financiële crisis

Stevige koersdalingen in oktober: trap niet in de val van de angst

- Laat je niet afleiden door sentiment: houd koers

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Robert van den Oever  Robert van den Oever is research editor bij Morningstar in Amsterdam