1.1 Portefeuillebeheer - Stappenplan voor een geschikte portefeuille

Een geslaagde samenstelling van een beleggingsportefeuille houdt meer in dan het selecteren van goede beleggingen.

Morningstar 23 juli, 2012 | 7:45 Maarten van der Pas
Effecten kiezen voor een portefeuille heeft veel weg van het samenstellen van een garderobe. Ook al puilt uw kledingkast uit met topmerken, toch is dat mogelijk niet voldoende. Van al die losse kledingstukken moet u ook nog een passende outfit kunnen maken. Met een beleggingsportefeuille is het net zo. 

In dit deel van de Morningstar’s Cursus Portefeuillebeheer leert u hoe u een geslaagde portefeuille van complementaire beleggingen kunt samenstellen om uw doelen te verwezenlijken. In deze cursus introduceren we de vijf essentiële stappen om uw eigen portefeuille op maat samen te stellen en op peil te houden. Een kleermaker die een pak maakt, begint met een patroon. Voor uw portefeuille heeft u ook een patroon nodig. Het patroon van de kleermaker past voor iemand met een bepaalde maat en vorm. Zo moet ook het patroon van uw portefeuille bij u passen.

Maak een patroon
Voor een goede pasvorm begint u bij uw beleggingsdoel. Belegt u voor uw pensioen? Voor de studie van uw kind? Voor een vakantiehuis? Doelen worden uitvoerig besproken in deel 1.2 Bepaal uw beleggingsdoel.

Wat uw doel ook is, het u essentiële informatie op. Het vertelt u hoe lang u gaat beleggen (uw beleggingshorizon) en welk gedeelte van uw belegging u kunt blootstellen aan risico. Hoe dichter u bij uw doel bent, of hoe minder u zich kunt veroorloven te verliezen, hoe meer u zich zou moeten richten op kapitaalbehoud in plaats van extra winst.

Hoeveel moet u beleggen in contanten, obligaties en verschillende type aandelen? Eén vuistregel is, dat u uw leeftijd als richtlijn gebruikt. Bent u bijvoorbeeld 33 jaar oud, beleg dan 33 procent van uw portefeuille in contanten en obligaties en de rest in aandelen.

Sommige beleggers vinden dat cijfer echter afschuwelijk conservatief. Voor anderen is het misschien te agressief voor hun specifieke doel. Zulke regels zijn net als een 'one-size-fits-all' overhemd. U kunt het wel aantrekken, maar past  het wel écht? Waarschijnlijk niet. Wij zullen u laten zien hoe u de mix van contanten/obligaties/aandelen kunt bepalen die bij u past, in deel 1.5 Uw activaspreiding bepalen.

Ontdek wat u al bezit
Kent u al uw aandelen en beleggingsfondsen uit het hoofd en kunt u precies vertellen hoe ze het de afgelopen week hebben gedaan? Knap! Maar kunt u ook uitleggen hoe ze elkaar aanvullen? Wat zijn uw kernbeleggingen? Heeft u gediversifieerd? Vertoont uw portefeuille veel overlap? U moet deze vragen kunnen beantwoorden vóór u kunt zien hoe uw portefeuille bij uw patroon past (als dat al het geval is).

Om erachter te komen wat u precies bezit, kunt u Morningstar’s Instant X-Ray gebruiken op morningstar.nl. Vul gewoon de tickersymbolen van al uw beleggingen in en hoeveel u in elke belegging heeft belegd, hetzij in euro of als percentage van het totaal. Klik vervolgens op 'Toon Instant X-Ray.' 

Zo ontdekt u de activamix van uw portefeuille, de onderverdeling volgens de Morningstar Style Box, de sectorwegingen, uw blootstelling aan landen en nog veel meer. Om uw portefeuille voortdurend in de gaten te houden, kunt u uw Instant X-Ray-participaties op morningstar.nl opslaan als een Portefeuille (om de portefeuilletool te kunnen gebruiken moet u zich eenmalig gratis registreren voor de website).

Zorg ervoor dat uw portefeuille aansluit bij uw patroon
Nu u weet wat u bezit, is het tijd om te controleren of uw huidige portefeuille wel bij uw patroon past.

Controleer eerst de vermogensallocatie van uw portefeuille. Als die niet aansluit bij uw patroon, kunt u uw beleggingen spreiden over fondsen en aandelen zodat de mix beter overeenstemt met uw patroon. Verwijder vervolgens overbodige beleggingen. Als u bijvoorbeeld drie fondsen heeft die beleggen in large-cap groeiaandelen dan zijn die wellicht niet allemaal even goed. Raadpleeg de analistenrapporten op morningstar.nl om te controleren welk fonds de beste waardering heeft en de laagste kosten.

Zorg ervoor dat uw portefeuille kernparticipaties omvat, beleggingen waarop u het meest rekent om u te helpen uw doelen te verwezenlijken. Kernbeleggingen moeten het grootste deel van uw portefeuille uitmaken. In deel 1.6 Kern- en niet-kernbeleggingen bespreken we hoe u deze uitkiest.

Tot slot vult u alle gaatjes op (zoals te weinig waardebeleggingen of blootstelling aan het buitenland) met nieuwe beleggingen.

Plan een moment voor herbalancering in
Door de eerste drie stappen te volgen, heeft u een portefeuille samengesteld die perfect bij u past. 
Nu moet u er alleen voor zorgen dat hij blijft passen. Daarvoor moet u de samenstelling van de portefeuille af en toe opnieuw in evenwicht brengen, of het oorspronkelijke patroon herstellen. We bespreken aspecten hiervan in het artikel Herbalancering van beleggingsportefeuille eenvoudig uitgelegd.

Aandelen leveren vaak meer op dan obligaties of contanten. Daarom zullen aandelen na verloop van tijd waarschijnlijk een groter deel van uw portefeuille gaan uitmaken dan in uw oorspronkelijke patroon. Omdat met beleggingen in aandelen meer risico's gepaard gaan dan met obligaties, neemt het risico van uw portefeuille toe naarmate uw aandelenpositie groeit. Daarom is het belangrijk om uw samenstelling te herbalanceren en uw portefeuille te herstellen zodat hij weer overeenstemt met zijn oorspronkelijke patroon. 

Ook doen niet alle aandelen het op hetzelfde moment even goed. Misschien doen uw waardeaandelen het beter dan uw groeibeleggingen. Als u het oorspronkelijke evenwicht van uw portefeuille tussen de twee stijlen niet herstelt, dan wordt het succes van uw beleggingen steeds meer afhankelijk van uw waardebeleggingen.

Houd uw doel voor ogen wanneer u uw portefeuillesamenstelling herbalanceert. Naarmate u het tijdstip nadert waarop u uw belegde geld nodig heeft, moet het oorspronkelijk vastgestelde patroon worden gewijzigd. Hoe dichter u uw doel nadert, hoe conservatiever uw portefeuille moet worden. 

Houd uw beleggingen goed in de gaten
Naast het herstellen van het evenwicht in uw portefeuille, is vervolgcontrole van uw afzonderlijke beleggingen ook belangrijk. Controleer of ze nog steeds hun oorspronkelijke rol in uw portefeuille vervullen. 

Neem bijvoorbeeld uw gemeenschappelijke beleggingsfondsen. Waar liggen de aandachtspunten? Zorg ervoor dat uw fondsen steeds tot dezelfde Morningstar-categorie behoren. Als de stijl van een fonds drastisch is veranderd, dan voldoet het fonds mogelijk niet meer aan uw behoeften. Is de waardering van het fonds nog steeds interessant in vergelijking met de concurrentie? Wees ook op uw hoede voor verloop onder de beheerders?

Voor aandelen zult u de koers in de gaten willen houden en hoe die koers in verhouding staat tot uw vastgestelde verkoopdoel. Veranderingen aan de top zijn ook belangrijk: een nieuwe topman kan op een nieuwe strategie wijzen. Let ook op de winstgevendheid, de financiële gezondheid en de groeivooruitzichten van de onderneming.


Ga verder met paragraaf 1.2 Bepaal uw beleggingsdoel

Ga naar de inhoudsopgave van deze cursus.

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Morningstar