Beleggen in obligaties - obligatiefondsen

In een serie artikelen over obligaties en obligatiefondsen bespreekt Morningstar de beginselen van beleggen in schuldpapier. Deel 5: obligatiefondsen.

Maarten van der Pas 11 december, 2014 | 7:02

Beleggen in obligaties lijkt simpeler dan het is. De voorgaande delen hebben de belegger erop gewezen dat hij rekening moeten houden met renterisico, duration en kredietrisico. Uitbesteden van dit huiswerk aan een obligatiefonds is niet zo’n gekke oplossing. De fondsmanager bepaalt dan de kredietwaardigheid en stelt een portefeuille samen van obligaties van verschillende overheden en/of bedrijven, met verschillende looptijden en verspreid over verschillende regio’s en/of sectoren.

Het is belangrijk om te weten dat fondsmanagers altijd vooruitkijken en niet stil blijven staan bij de huidige situatie. Als de prognoses voor de economie gunsgtig zijn dan zullen fondsmanagers meer risicovolle bedrijfsobligaties en langlopende obligaties kopen in plaats van veilige staatsobligaties en kortlopend schuldpapier.
Als daarentegen de verwachtingen verslechteren, zullen ze overwegen om de gemiddelde looptijd in de portefeuille naar beneden te brengen en meer te beleggen in veilige staatsobligaties.

Wie een obligatiebeleggingsfonds overweegt, kan onder de indruk raken van de voorspelde opbrengsten die een fondsaanbieder afdrukt in zijn advertenties en prospectus. Maar een nuchtere belegger realiseert zich dat hogere opbrengsten vrijwel altijd hogere risico’s met zich meebrengen. High yield obligaties klinken aantrekkelijk, maar wanneer worden het junk bonds (rommelobligaties)? Het betekent niet dat een belegger geen goede opbrengst met deze obligaties kan behalen, maar wel dat het risico van wanbetaling op deze obligaties hoger is.

Bij Morningstar zijn we fans van obligatiefondsen met korte (en middellange) duration tussen drie en vijf jaar. Die fondsen zijn eenvoudigweg minder volatiel dan die met langere durations en bieden nagenoeg dezelfde rendementen. Ibbotson Associates, een beleggingsonderzoekbedrijf, geeft aan dat tussen 1925 en 1995 staatsobligaties met een middellange looptijd minder volatiel waren dan staatsobligaties op langere termijn en beter presteerden dan die laatste groep. Een combinatie die kan tellen!

Categorieën obligatiefondsen
Er zijn verschillende soort obligaties en obligatiefondsen. Een blik op de categorieën die Morningstar hanteert om obligatiefondsen te groeperen geeft een idee wat de belegger allemaal tot zijn beschikking heeft. Ten eerste zijn er de partijen die obligaties uitgeven: dat zijn overheden (staatsobligaties of government bonds) en ondernemingen (bedrijfsobligaties of corporate bonds). Bedrijfsobligaties worden afhankelijk van de credit rating weer verdeeld in investment grade, high yield en junk bonds.

Ten tweede is er de looptijd die kort (niet meer dan 3 jaar) of lang kan zijn.

Ten derde is er de valuta waarin de obligatie wordt uitgegeven in casu is genoteerd. De belangrijkste valuta’s in obligatieland zijn de Amerikaanse dollar en euro. Maar er zijn ook obligaties in lokale valuta zoals het Britse pond en de Japanse yen of valuta van opkomende landen als Brazilië of India.
Hieronder volgen diverse obligatiecategorieën in euro (maar ze zijn er ook in diverse andere harde valutavarianten als USD en GBP).

Door op de link te klikken komt u bij alle fondsen in de betreffende categorie. U kunt dan zelf verder selecteren.

Obligaties EUR Bedrijven
Fondsen die hoofdzakelijk beleggen in investment grade bedrijfsobligaties genoteerd of hedged in euro.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR Bedrijven’ >


Obligaties EUR Bedrijven Kortlopend

Fondsen die hoofdzakelijk beleggen in kortlopende bedrijfsobligaties genoteerd of hedged in euro. De samengestelde looptijd van het fonds is niet meer dan 3 jaar.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR Bedrijven Kortlopend’ >


Obligaties EUR flexibel

Deze fondsen hebben de flexibiliteit om te beleggen in een scala aan obligatietypen en kunnen een aanzienlijke risicoconcentratie aangaan. Dergelijke concentraties kunnen een grote blootstelling aan non-investment grade obligaties en obligaties uit opkomende markten bevatten (maar zijn daar niet tot beperkt). De fondsen zijn geoptimaliseerd voor beleggers die de euro hanteren, maar kunnen een onbeperkte blootstelling aan vreemde valuta nemen als onderdeel van hun beleggingsprogramma.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR flexibel’ >


Obligaties EUR gediversifieerd

Fondsen in deze categorie beleggen hoofdzakelijk in investment grade bedrijfsobligaties en staatsobligaties genoteerd of hedged in euro. Deze fondsen richten zich niet op een specifieke sector. Deze categorie bevat fondsen die hoofdzakelijk investeren in emittenten uit de eurozone, wereldwijde fondsen die exclusief beleggen in in euro genoteerde obligaties en in obligaties in één enkele valuta die al hun blootstelling terug hedgen naar de euro. Het bevat geen fondsen die beleggen in wereldwijde valuta’s die geheel of gedeeltelijk zijn terug gehedged naar de euro. Die staan in de categorie ‘Obligaties wereldwijd’.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR gediversifieerd’ >


Obligaties EUR gediversifieerd kortlopend
Fondsen in gediversifieerde kortlopende obligaties beleggen hoofdzakelijk in kortetermijnobligaties genoteerd in of hedged naar euro. De samengestelde looptijd van het fonds is niet meer dan 3 jaar.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR gediversifieerd kortlopend’ >


Obligaties EUR high yield
Deze fondsen beleggen hoofdzakelijk in sub-investment grade obligaties met een kredietwaardering gelijk aan BB of lager en genoteerd of hedged in euro.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR high yield’ >


Obligaties EUR inflatiegerelateerd
Fondsen in deze categorie investeren hoofdzakelijk in inflatiegerelateerde obligaties genoteerd in of hedged in euro. Dit type obligaties biedt bescherming tegen inflatie omdat hun rendement is gekoppeld aan het inflatieniveau.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR inflatiegerelateerd’ >

Obligaties EUR langlopend
Langetermijnfondsen die hoofdzakelijk beleggen in obligaties genoteerd of hedged in euro. De gemiddelde looptijd voor elk fonds is gewoonlijk meer dan 10 jaar.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR langlopend’ >


Obligaties EUR overheid
Fondsen die hoofdzakelijk belegge in staatsobligaties of in obligaties van expliciet door de overheid gedekte organisaties genoteerd of hedged in euro.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR overheid’ >


Obligaties EUR overheid kortlopend
Dit type fondsen belegt hoofdzakelijk in kortetermijnstaatsobligaties genoteerd of hedged in euro. De samengestelde looptijd van het fonds is niet meer dan 3 jaar.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties EUR overheid kortlopend’ >


Obligaties Europa
Fondsen die beleggen in obligaties genoteerd in Europese valuta’s, exclusief fondsen die zich specifiek richten op één bepaalde valuta met en eigen categorie bij Morningstar. Daarom zijn fondsen met de focus op de eurozone uitgesloten.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties Europa’ >


Obligaties Europa high yield
Deze fondsen investeren hoofdzakelijk in sub-investment grade obligaties met een credit rating gelijk aan BB of lager en genoteerd of hedged in Europese valuta’s.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties Europa high yield’ >


Obligaties emerging Europa
Deze fondsen beleggen hoofdzakelijk in obligaties van emittenten in opkomende Europese landen (Midden- en (Oost-Europa) en beleggen in diverse landen en valuta’s.
Zie hier alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties emerging Europa’ >


Obligaties wereldwijd
Fondsen in deze categorie beleggen in een gediversifieerde portefeuille van voornamelijk investment grade obligaties genoteerd in een breed scala aan valuta’s. Ze hedgen niet systematisch valutarisico’s en tonen ook geen voorkeur voor een bepaalde valuta waardoor ze in een specifieke valutacategorie thuis horen.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd’ >


Obligaties wereldwijd – EUR gericht
Fondsen in deze categorie beleggen in een gediversifieerde portefeuille van voornamelijk investment grade obligaties genoteerd in een breed scala aan valuta’s. Deze fondsen zijn geoptimaliseerd in euro’s en een matige valutablootstelling is mogelijk.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd – EUR gericht’ >


Obligaties wereldwijd – EUR hedged
Fondsen in deze categorie beleggen in een gediversifieerde portefeuille van voornamelijk investment grade obligaties genoteerd in een breed scala aan valuta’s. Ze hedgen hun valutablootstelling terug naar de euro.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd – EUR hedged’ >


Obligaties wereldwijd high yield
Deze fondsen beleggen in sub-investment grade obligaties met een kredietwaardering gelijk aan BB of lager. Ze beleggen wereldwijd in het volledige valutaspectrum.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd high yield’ >


Obligaties wereldwijd high yield – EUR hedged
Deze fondsen beleggen in sub-investment grade obligaties met een kredietwaardering gelijk aan BB of lager. Ze beleggen wereldwijd in het volledige valutaspectrum en hedgen hun valutablootstelling gewoonlijk terug naar de euro.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd high yield – EUR hedged’ >


Obligaties wereldwijd emerging markets
Deze fondsen richten zich op obligaties van emittenten in opkomende landen. Ze investeren wereldwijd in opkomende markten zonder een focus op een specifiek land of regio. De fondsen in deze categorie zullen over het algemeen gericht zijn op harde valuta als de dollar, maar kunnen ook enige blootstelling aan lokale valuta hebben.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd emerging markets’ >


Obligaties wereldwijd emerging markets – EUR gericht
Deze fondsen richten zich op obligaties van emittenten in opkomende landen. Ze investeren wereldwijd in opkomende markten zonder een focus op een specifiek land of regio. De fondsen in deze categorie zullen over het algemeen gericht zijn op noteringen in euro of hedgen hun blootstelling naar de euro. Maar ze kunnen ook enige blootstelling aan lokale valuta hebben.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd emerging markets – EUR gericht’ >


Obligaties wereldwijd emerging markets – lokale valuta
Deze fondsen richten zich op obligaties van emittenten in opkomende landen. Ze investeren wereldwijd in opkomende markten zonder een focus op een specifiek land of regio. De fondsen in deze categorie hedgen hun blootstelling aan lokale valuta niet. Gehedgede varianten van dergelijke fondsen zijn uitgesloten van deze categorie.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties wereldwijd emerging markets – lokale valuta’ >


Obligaties Azië
Deze categorie bevat alle fondsen die beleggen in obligaties genoteerd in of hedged naar Aziatische valuta’s, exclusief obligaties die in één van de specifieke valutacategorieën vallen.
Zie alle beleggingsfondsen in de categorie ‘Obligaties Azië’ >


Bovenstaande lijst laat nog eens zien hoeveel obligatievarianten en dito beleggingsfondsen er zijn. Een belegger heeft keus uit staats- of bedrijfsobligaties, genoteerd in diverse valuta’s en van verschillende kredietwaardigheid. Al dan niet hedgen fondsen hun valutarisico terug naar de euro.

Om in één oogopslag te kunnen zien wat de kredietwaardigheid en duration is van een obligatiefonds heeft  Morningstar de Style Box voor obligaties ontwikkeld. Daarover gaat het volgende deel in deze serie over beleggen in obligaties.

Denkt u alles te weten over beleggen? Klik hier om dat te bewijzen met de Morningstar Investing Mastermind Quiz.

Over de auteur

Maarten van der Pas

Maarten van der Pas  is Financial Markets Editor bij Morningstar Benelux