De optimale portefeuille: vergeet risico’s afzonderlijke obligaties niet (2)

Wat zijn de belangrijkste risico's voor houders van afzonderlijke obligaties?

Christine Benz 13 december, 2011 | 13:38
Facebook Twitter LinkedIn

In het eerste deel van deze serie is Morningstar’s Director of Personal Finance Christine Benz ingegaan op het essentiële verschil tussen een afzonderlijke obligatie en een obligatiefonds. In dit vervolg stelt ze, dat het niet verstandig is om de veiligheid van afzonderlijke obligaties te overschatten. Houders van afzonderlijke obligaties kunnen misschien renterisico's omzeilen door de obligatie tot aan de vervaldatum aan te houden, maar kunnen wel risico lopen op andere fronten. In het tweede deel volgt een toelichting op de belangrijkste risico’s.

Onderzoek

Vaak wordt professioneel beheer naar voren gebracht als een belangrijk voordeel van beleggen in fondsen en er kan gesteld worden dat dit nog belangrijker is voor obligaties dan voor aandelen. Naast de beoordeling van de rentegevoeligheid van obligaties kijken beheerders van obligatiefondsen namelijk ook naar de kredietwaardigheid van de emittent en naar andere kenmerken van de obligatie. Hoe gezond is het bedrijf en hoe waarschijnlijk is het dat het zijn schulden aflost? En als de gezondheid van een bedrijf niet helemaal in orde is, hoeveel extra rendement moet u dan ontvangen als compensatie voor het risico dat aan de obligaties ervan verbonden is.

De meeste goede obligatiebeheerders nemen niet zo maar de beoordeling van een ratingbureau over wat betreft de kredietwaardigheid van een emittent. In plaats daarvan gaan zij zelf aan de slag en beoordelen zij de financiële gezondheid van een bedrijf. De meeste handelsplatforms bieden ook vergelijkende basisinformatie over obligaties, waaronder looptijd- en informatie over de kredietkwaliteit.

Niettemin kan het voor kopers van afzonderlijke obligaties moeilijk zijn om betrouwbare, onafhankelijke informatie te vinden over minder liquide obligaties van kleinere entiteiten. Daarnaast kan het moeilijk zijn de specifieke kenmerken van een bepaalde obligatie te beoordelen, bijvoorbeeld of deze voortijdig mag worden afgelost en hoeveel extra opbrengsten de belegger krijgt als dit gebeurt. Zelfs wanneer zij zich beperken tot de meer liquide obligatiesoorten, hebben beleggers misschien niet de tijd of de kennis die nodig is om een goed gespreide portefeuille van hoge kwaliteit samen te stellen.

Gebrek aan diversificatie
Dit brengt mij op een andere hindernis waarmee houders van afzonderlijke obligaties worden geconfronteerd in tegenstelling tot fondsbeleggers: het is lastig om een goed gespreide portefeuille op te bouwen zonder over heel veel geld te moeten beschikken. Obligaties worden gewoonlijk uitgegeven met een nominale waarde van EUR 1000, maar u moet vaak een blok van meerdere obligaties kopen om een redelijke prijs te krijgen. Om een goed over marktsectoren gespreide portefeuille van afzonderlijke obligaties samen te stellen, heeft u een flink bedrag nodig. EUR 100.000 wordt vaak genoemd als minimaal bedrag om een portefeuille van afzonderlijke obligaties te verkrijgen die zinvol is ten opzichte van een belegging in een obligatiefonds. Houders van obligatiefondsen hebben echter, zonder veel geld, eenvoudig toegang tot een gespreide portefeuille aan obligaties—bedrijfsobligaties, staatsobligaties, door activa gedekte obligaties zoals ‘mortgage-backeds’ (MBS) en gemeenteobligaties (in de VS). Daarmee kunnen zij de eventuele schade beperken die een afzonderlijke positie kan toebrengen aan hun totale portefeuille.

Handelskosten
Er speelt ook nog een andere factor mee. Houders van afzonderlijke obligaties, vooral als zij niet over enorme bedragen beschikken om mee te beleggen, kunnen geconfronteerd worden met hoge transactiekosten voor afzonderlijke obligaties. Zelfs beleggers die voor duizenden euro’s aan obligaties kopen, betalen vaak een veel hogere bied-laatspread dan institutionele beleggers die voor miljoenen verhandelen.

Die hoge bied-laatspreads worden gevraagd als een belegger een obligatie wil kopen die al op de markt verhandeld wordt. Als compensatie voor het tot stand komen van de transactie, vraagt de broker meer dan de huidige koers van de obligatie en koopt hij deze terug tegen een koers die lager ligt dan de huidige waarde. Deze bied-laatspread is over het algemeen hoger voor kleinere beleggers dan voor grotere en kan een grote impact hebben op de lopende opbrengsten en de totale rendementen van de kleinere belegger. Zelfs al berekent de beheerder van een beleggingsfonds een beheervergoeding, dan kan dat verschil goedgemaakt worden door lagere transactiekosten.

Gebrek aan flexibiliteit
Tot slot, zelfs al biedt het aanhouden van een obligatie tot de vervaldatum wat bescherming tegen renteverhogingen, houders van afzonderlijke obligaties geven daarvoor ook iets op: de flexibiliteit om over te stappen op obligaties met een hogere rente zodra deze beschikbaar komen.

Zelfs als de rente stijgt voor de vervaldatum van hun obligaties, dan moeten zij hun obligatie met de lagere rente aanhouden tot de vervaldatum als zij hun geld willen terugkrijgen. De mogelijkheid om eenvoudig en efficiënt over te stappen op obligaties met een hoger rendement is een voordeel van obligatiefondsen dat houders van afzonderlijke obligaties niet hebben. Dit onderzoeksrapport van Vanguard illustreert hoe obligatiefondsbeleggers in een situatie van dalende koersen, naarmate de rendementen stijgen, in ieder geval een deel van deze daling kunnen goedmaken door hogere rendementen te verkrijgen op nieuw aangekochte obligaties.


Zelf aan de slag
Om beleggers te helpen met beleggen in obligaties zet Morningstar de basiskennis op een rij:

Wat is een obligaties?

Wat zijn obligatiefondsen?

Wat zijn obligatie-ETFs?

Duration & Kredietkwaliteit

Rentevoeten

Kredietrisico’s

Aan de slag met spitsvondige obligatiefondsen

Het ontcijferen van obligatietermen

Facebook Twitter LinkedIn

Over de auteur

Christine Benz  is Morningstar's director of personal finance and author of 30-Minute Money Solutions: A Step-by-Step Guide to Managing Your Finances and the Morningstar Guide to Mutual Funds: 5-Star Strategies for Success. Follow Christine on Twitter: @christine_benz and on Facebook.

© Copyright 2022 Morningstar, Inc. Alle rechten voorbehouden.

Voorwaarden        Privacybeleid        Cookie Settings